< Matta 5 >

1 İsa kalabalıkları görünce dağa çıktı. Oturunca öğrencileri yanına geldi.
ଜୀସୁ ହା଼ରେକା ଲ଼କୁଇଁ ମେସାନା ର଼ ହ଼ରୁ ଲାକ ହାଜାନା କୁଗିତେସି, ଇଞ୍ଜାଁ ସୀସୁୟାଁ ଏ଼ୱାଣି ଡାଗେ ୱା଼ତେରି ।
2 İsa konuşmaya başlayıp onlara şunları öğretti:
ଏମ୍ବାଟିଏ ଏ଼ୱାସି ଗୂତି ଏ଼କ୍‌ହାନା ଜା଼ପ୍‌ହାଲି ମା଼ଟ୍‌ହେସି ।
3 “Ne mutlu ruhta yoksul olanlara! Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.
ଆମ୍ବାଆରି ଜୀୱୁତା ଏ଼ନାଆଁ ହିଲାଆ ଗାଟାରାକି ନେହେଁ, ଏ଼ନିଇଚିହିଁ ଲାକପୂରୁ ରା଼ଜି ଏ଼ୱାରି ୱା଼ଇଁ ।
4 Ne mutlu yaslı olanlara! Çünkü onlar teselli edilecekler.
ଆମ୍ବାଆରି ଦୁକୁତା ଡ଼ୀହିମାନି ଲ଼କୁତାକି ନେହେଁ, ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ମାହାପୂରୁ ଏ଼ୱାରି ଦୁକୁ ଡୂକ୍‌ନେସି ।
5 Ne mutlu yumuşak huylu olanlara! Çünkü onlar yeryüzünü miras alacaklar.
କ଼ପା ହିଲାଆ ଗାଟାରି ନେହେଁ, ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ଦାର୍‌ତିତା ଏ଼ୱାରି ଅଦିକାରା ଆ଼ନେରି ।
6 Ne mutlu doğruluğa acıkıp susayanlara! Çünkü onlar doyurulacaklar.
ମାହାପୂରୁ ଦାର୍ମୁତି କାମା କିହାଲି ହାକି ଏ଼ସ୍‌କି ଗାଟାରି ଏ଼ୱାରାକି ନେହେଁ, ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ମାହାପୂରୁ ଏ଼ୱାରାକି ଲ଼ଡ଼ାମାନାଣି ବାରେ ହୀନେସି ।
7 Ne mutlu merhametli olanlara! Çünkü onlar merhamet bulacaklar.
ଏଟ୍‌କା ଲ଼କୁଣି କାର୍ମା ମେହ୍‌ନେରି, ଏ଼ୱାରାକି ନେହେଁ, ଏ଼ନିଇଚିହିଁ ମାହାପୂରୁ ଏ଼ୱାରାଇଁ କାର୍ମା ମେହ୍‌ନେସି,
8 Ne mutlu yüreği temiz olanlara! Çünkü onlar Tanrı'yı görecekler.
ଆମ୍ବାଆରି ସୁଦୁ ହିୟାଁ ଗାଟାରି ଏ଼ୱାରାକି ନେହେଁ, ଏ଼ନିଇଚିହିଁ ଏ଼ୱାରି ମାହାପୂରୁଇଁ ମେହ୍‌ନେରି ।
9 Ne mutlu barışı sağlayanlara! Çünkü onlara Tanrı oğulları denecek.
ହିତ୍‌ଡ଼ି ଗାଟି ଲ଼କୁ ନେହେଁ, ଏ଼ନିଇଚିହିଁ ଏ଼ୱାରି ମାହାପୂରୁତି ମୀର୍‌କା ଇଞ୍ଜିଁ ୱେ଼ଙ୍ଗିନେରି ।
10 Ne mutlu doğruluk uğruna zulüm görenlere! Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.
୧୦ମାହାପୂରୁ ଦାର୍ମୁ କାତାତାକି ଦୁକୁ ବେଟାଆ଼ନାରି ଏ଼ୱାରାକି ନେହେଁ, ଏ଼ନିଇଚିହିଁ ଲାକପୂରୁ ରା଼ଜି ଏ଼ୱାରିୱାୟି ।
11 “Benim yüzümden insanlar size sövüp zulmettikleri, yalan yere size karşı her türlü kötü sözü söyledikleri zaman ne mutlu size!
୧୧ଏଚିବେ଼ଲା ଲ଼କୁ ମିଙ୍ଗ ନା଼ ତାକି ନିନ୍ଦା କି ଲାଜା କିୟାନେରି, ଅ଼ଡ଼େ ନା଼ ତାକି ଉଜେ ଉଜେଏ ମୀ କ଼ପାଟି ମିଚି କାତା ଜ଼ଲାନେରି, ଆତିହିଁ ମିଙ୍ଗେ ତାକି ନେହେଁ ।
12 Sevinin, sevinçle coşun! Çünkü göklerdeki ödülünüz büyüktür. Sizden önce yaşayan peygamberlere de böyle zulmettiler.”
୧୨ରା଼ହାଁ ଆ଼ହାନା ଏ଼ନ୍ଦାଦୁ, ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ଲାକପୂରୁତା ମୀ ତାକି ହା଼ରେକା ଦା଼ନା ମାନେ; ଏଲେକିହିଁଏ, ମୀ ନ଼କିତି ମାହାପୂରୁ ଅଣ୍‌ପୁତି ବ଼ଲୁ ୱେହ୍‌ନାରାଇଁ ଜିକେଏ ଇଲେକିହିଁ ନିନ୍ଦା କିହାମାଚେରି ।
13 “Yeryüzünün tuzu sizsiniz. Ama tuz tadını yitirirse, bir daha ona nasıl tuz tadı verilebilir? Artık dışarı atılıp ayak altında çiğnenmekten başka işe yaramaz.
୧୩ମୀରୁ ବାରେ ଦାର୍‌ତିତି ହା଼ରୁ ଲେହେଁ, ସାମା ହା଼ରୁ ମୂଆତିହିଁ, ଅ଼ଡ଼େ ଏ଼ଦାଆଁ ଏମ୍ବିୟା ଜିକେଏ ଲେ଼ମ୍ବାଲି ଆ଼ଏ, ଇଞ୍ଜାଁ ଏ଼ଦି ଏ଼ନି କାମାତା ପା଼ଡ଼ା ଆ଼ଏ, ଲ଼କୁ ଏ଼ଦାଆଁ କଡାଁ ଡ଼଼ଇ ୱିସା ହାନେରି ।
14 “Dünyanın ışığı sizsiniz. Tepeye kurulan kent gizlenemez.
୧୪ମୀରୁ ଦାର୍‌ତିତି ଉଜେଡ଼ି ତେରି, ଆମିନି ଗା଼ଡ଼ା ହ଼ରୁ ଲାକ କେ଼ପି ଆ଼ହାମାନେ, ଏ଼ଦି ଏଚେଲା ଡ଼ୁଗାନା ଡ଼ୟାଲି ଆ଼ଡେଏ ।
15 Kimse kandil yakıp tahıl ölçeğinin altına koymaz. Tersine, kandilliğe koyar; evdekilerin hepsine ışık sağlar.
୧୫ଅ଼ଡ଼େ ଦୀୱଁ ଡ଼ୀସାନା ଆମ୍ବାଆରି ମା଼ଣା ପ୍ଡିକ୍‌ହାନା ଇଟଅରି, ସାମା ଏ଼ଦାନି ଦୀୱଁ ସ଼ଡ଼ାତା ଇଟିନେରି, ଆତିହିଁ ଇଲୁତା ୱା଼ନି ବାରେ ଲ଼କୁ ଉଜେଡ଼ି ମେହ୍‌ନେରି ।
16 Sizin ışığınız insanların önünde öyle parlasın ki, iyi işlerinizi görerek göklerdeki Babanız'ı yüceltsinler!”
୧୬ଏଲେକିହିଁଏ ମୀ ଉଜେଡ଼ି ଲ଼କୁ ନ଼କିତା ନେହିଁକିଁ ତ଼ଞ୍ଜାଆ଼ପେ, ଏ଼ନିକିଁ ଏ଼ୱାରି ମୀ ନେହିଁ କାମା ମେସାନା ଲାକପୂରୁତି ଆ଼ବାତି ଗାୱୁରମି କିନେରି ।
17 “Kutsal Yasa'yı ya da peygamberlerin sözlerini geçersiz kılmak için geldiğimi sanmayın. Ben geçersiz kılmaya değil, tamamlamaya geldim.
୧୭ନାଙ୍ଗେ ମ଼ସାତି ମେ଼ରା ଅ଼ଡ଼େ ମାହାପୂରୁ ଅଣ୍‌ପୁତି ବ଼ଲୁ ୱେହ୍‌ନାରି ମେ଼ରାତି ମ୍ଣେକ୍‌ହାଲି ୱା଼ହାମାନେସି ଇଞ୍ଜିଁ ଅଣ୍‌ପାଆଦୁ; ନା଼ନୁ ମ୍ଣେକ୍‌ହାଲି ୱା଼ହାହିଲଅଁ ସାମା ଈ ବାରେ ପୂରା କିହାଲି ୱା଼ହାମାଇଁ ।
18 Size doğrusunu söyleyeyim, yer ve gök ortadan kalkmadan, her şey gerçekleşmeden, Kutsal Yasa'dan ufacık bir harf ya da bir nokta bile yok olmayacak.
୧୮ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ସାତା ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ, ହା଼ଗୁପା଼କା ଅ଼ଡ଼େ ଦାର୍‌ତି ମେଣ୍‌ଙ୍ଗାଆ ପାତେକା ଇଞ୍ଜାଁ ଈ ବାରେ ଆ଼ଆପାତେକା ମ଼ସା ମେ଼ରାତି ଇଚାୟି ସିନା ଜିକେଏ ମେଣ୍‌ଙ୍ଗେଏ ।
19 Bu nedenle, bu buyrukların en küçüğünden birini kim çiğner ve başkalarına öyle öğretirse, Göklerin Egemenliği'nde en küçük sayılacak. Ama bu buyrukları kim yerine getirir ve başkalarına öğretirse, Göklerin Egemenliği'nde büyük sayılacak.
୧୯ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ଆମ୍ବାଆସି ଈ ହୁକୁମିଟି ର଼ ଊଣା ହୁକୁମି ମା଼ନୱି ଆ଼ଅସି ଅ଼ଡ଼େ ଲ଼କୁଇଁ ଏଲେକିହିଁଏ ଜା଼ପ୍‌ନେସି, ଏ଼ୱାସି ଲାକପୂରୁ ରା଼ଜିତା ଊଣା ଇଞ୍ଜିଁ ୱେ଼ଙ୍ଗିନେସି; ସାମା ଆମ୍ବାଆସି ମା଼ନୱି ଆ଼ନେସି ଅ଼ଡ଼େ ଜା଼ପ୍‌ନେସି ଏ଼ୱାସି ଲାକପୂରୁ କାଜାସି ଇଞ୍ଜିଁ ୱେ଼ଙ୍ଗିନେସି ।
20 Size şunu söyleyeyim: Doğruluğunuz din bilginleriyle Ferisiler'inkini aşmadıkça, Göklerin Egemenliği'ne asla giremezsiniz!”
୨୦ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ, ମୀ ଦାର୍ମୁ ମେ଼ରା ପୁନାରି ଅ଼ଡ଼େ ପାରୁସିୟାଁ ଦାର୍ମୁ କିହାଁ ମୀ ନାମୁ ହା଼ରେକା ଆ଼ଆତିହିଁ, ମୀରୁ ଜିକେଏ ଲାକପୂରୁ ରା଼ଜିତା ହ଼ଡାଲି ଆ଼ଡଅତେରି ।
21 “Atalarımıza, ‘Adam öldürmeyeceksin. Öldüren yargılanacak’ dendiğini duydunuz.
୨୧“ମୀରୁ ୱେଞ୍ଜାମାଞ୍ଜେରି, ତଲିକା଼ଲାତି ଲ଼କୁଇଁ ୱେସ୍‌ପିଆ଼ହାମାଚେ, ‘ଲ଼କୁଇଁ ପା଼ୟାଆଦୁ, ଆମ୍ବାଆରି ଲ଼କୁଇଁ ପା଼ୟିନେରି, ଏ଼ୱାସି ନୀହାଁୟି ପାଙ୍ଗାତା ଡଣ୍ତ ବେଟା ଆ଼ନେସି ।’”
22 Ama ben size diyorum ki, kardeşine öfkelenen herkes yargılanacaktır. Kim kardeşine aşağılayıcı bir söz söylerse, Yüksek Kurul'da yargılanacaktır. Kim kardeşine ahmak derse, cehennem ateşini hak edecektir. (Geenna g1067)
୨୨ସାମା ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ, ଆମ୍ବାଆସି ତାମି ତାୟି ଲାକ କ଼ପାଆ଼ନେସି, ଏ଼ୱାସି ନୀହାଁୟି ପିଣ୍ତାତା ଡଣ୍ତ ବେଟା ଆ଼ନେସି, ଇଞ୍ଜାଁ ଆମ୍ବାଆସି ତାମି ତାୟିଇଁ କାର୍‌ବିଗାଟାତି ଇଞ୍ଜିଁ ଇନେସି, ଏ଼ୱାସି ବେ଼ରଣିମାଣ୍ତାତା ଡଣ୍ତ ବେଟା ଆ଼ନେସି; ଅ଼ଡ଼େ ଆମ୍ବାଆସି ପ଼ଲ୍‌ଆଗାଟାତି ଇଞ୍ଜିଁ ଇନେସି, ଏ଼ୱାସି ହିଚୁ ଗା଼ଡ଼୍‌ୟୁତା ମେତ୍‌ପି ଆ଼ନେସି । (Geenna g1067)
23 Bu yüzden, sunakta adak sunarken kardeşinin sana karşı bir şikâyeti olduğunu anımsarsan, adağını orada, sunağın önünde bırak, git önce kardeşinle barış; sonra gelip adağını sun.
୨୩ଅ଼ଡ଼େ ମାହାପୂରୁତି ପୂଜା ପିଣ୍ତାତା ଦା଼ନା ତାଚିମାନାଟି ମୀ ତାୟି କ଼ପାଟି ଏ଼ନି ହା଼ଡା ମାନେ ଇଞ୍ଜିଁ ଏମ୍ବାଆଁ ଅଣ୍‌ପୁ ୱା଼ନେ,
୨୪ଆତିହିଁ ଏ଼ଦିଏମ୍ବାଆଁ ପୂଜା ପିଣ୍ତାତା ମୀ ଦା଼ନା ପିସାନା ହାଜୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ମୀ ତାୟିତଲେ ଆଣ୍ଡିତି ଜେ଼ଚ ୱେଣ୍ଡା ୱା଼ହାନା ମାହାପୂରୁ ନ଼କିତା ଏ଼ ଦା଼ନା ହେର୍‌ପାଦୁ ।
25 Senden davacı olanla daha yoldayken çabucak anlaş. Yoksa o seni yargıca, yargıç da gardiyana teslim edebilir; sonunda da hapse atılabilirsin.
୨୫ନୀନୁ ଗଡ଼୍‌ହା ଆ଼ତାଣି ତଲେ ନୀହାଁୟି କିନାଣି ତା଼ଣା ହାନିବେ଼ଲାତା ଜିରୁତେଏ କା଼ଲ୍‌ୱି ଆୟାଲି ଅଣ୍‌ପାମୁ, ଆ଼ଆତିଁ ଏ଼ୱାସି ନିଙ୍ଗେ ନୀହାଁୟି କିନାଣି ତା଼ଣା ହେର୍‌ପାନେସି, ଅ଼ଡ଼େ ନୀହାଁୟି କିନାସି ନିଙ୍ଗେ ଜାମାନାଙ୍ଗା କେୟୁତା ହେର୍‌ପାନେସି, ଅ଼ଡ଼େ ଏ଼ୱାରି କା଼ୟିଦି ଇଲୁତା ସୁଣ୍ତାନେରି ।
26 Sana doğrusunu söyleyeyim, borcunun son kuruşunu ödemeden oradan asla çıkamazsın.”
୨୬ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ସାତା ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ ମୀ ତାକି କିୱିଆ଼ହାମାନି ର଼ କା଼ନି ଜିକେଏ ହୀଆପାତାକା ଏମ୍ବାଟି ଏ଼ନିଜିକେଏ ହ଼ଚାୱା଼ହାଲି ଆ଼ଡଅତେରି ।
27 “‘Zina etmeyeceksin’ dendiğini duydunuz.
୨୭ମୀରୁ ୱେଞ୍ଜାମାଞ୍ଜେରି, ଇଲେଇଞ୍ଜିଁ ରା଼ସ୍‌କି ଆ଼ହାମାନେ, ଦା଼ରିକାମା କିଆଦୁ ।
28 Ama ben size diyorum ki, bir kadına şehvetle bakan her adam, yüreğinde o kadınla zina etmiş olur.
୨୮ସାମା ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ, ଆମ୍ବାଆସି ର଼ ଇୟାନି ଲାଗେଏତି ଅଣ୍‌ପୁ ତଲେ ସିନିକିନେସି, ଇଞ୍ଜାଁ ଏ଼ୱାସି ଏ଼ଦାନିତଲେ ମ଼ନ ମ଼ନତା ଦା଼ରିକାମା କିତେସିଏ ।
29 Eğer sağ gözün günah işlemene neden olursa, onu çıkar at. Çünkü vücudunun bir üyesinin yok olması, bütün vücudunun cehenneme atılmasından iyidir. (Geenna g1067)
୨୯ଅ଼ଡ଼େ ମୀ ଟିଃନି କାନୁ ମିଙ୍ଗେ ପା଼ପୁ କିୱିକିୟାନେ ଇଚିହିଁ ଏ଼ କାନୁ ଡ଼େୱା କୁତାଦୁ, ଇଚିହିଁ ମୀ ବାରେ ଆଙ୍ଗା ନର୍କତା ରିନି କିହାଁ, ଆଙ୍ଗାତି ର଼ ବା଼ଗା ହିଲାଆଗାଟାଇ ନେହେଁ । (Geenna g1067)
30 Eğer sağ elin günah işlemene neden olursa, onu kes at. Çünkü vücudunun bir üyesinin yok olması, bütün vücudunun cehenneme gitmesinden iyidir. (Geenna g1067)
୩୦ଇଞ୍ଜାଁ ମୀ ଟିଃନି କେୟୁ ମିଙ୍ଗେ ପା଼ପୁ କିୱିକିୟାନେ ଇଚିହିଁ ଏ଼ଦାଆଁ ଜା଼ଚାନା କୁତାଦୁ, ଇଚିହିଁ ମୀ ବାରେ ଆଙ୍ଗା ନର୍କତା ରିନିବାଟା ଆଙ୍ଗାତି ର଼ କେୟୁ ହିଲାଆଗାଟାୟି ନେହେଁ । (Geenna g1067)
31 “‘Kim karısını boşarsa ona boşanma belgesi versin’ denmiştir.
୩୧ଅ଼ଡ଼େ ରା଼ସ୍‌କି ଆ଼ହାମାନେ, ଆମ୍ବାଆସି ତାନି ଡକ୍ରିନି ପିହ୍‌ନେସି, ଇଚିହିଁ ଏ଼ୱାସି ଏ଼ଦାନାକି ପିହ୍‌ନି ଆ଼କୁ ରା଼ଚାନା ହୀପେସି ।
32 Ama ben size diyorum ki, karısını fuhuş dışında bir nedenle boşayan onu zinaya itmiş olur. Boşanmış bir kadınla evlenen de zina etmiş olur.”
୩୨ସାମା ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ, ଆମ୍ବାଆସି ତାନି ଡକ୍ରିନି ଦା଼ରି କାମାତି ଦ଼ହ ହିଲାଆନା ଡକ୍ରିନି ପିହ୍‌ନେସି, ଏ଼ୱାସି ଏ଼ଦାନି ଦା଼ରେଣି କିନେସି; ଅ଼ଡ଼େ ଆମ୍ବାଆସି ପିସ୍ତି ଇୟାନି ବୀହା ଆ଼ନେସି, ଏ଼ୱାସି ଜିକେଏ ଦା଼ରେଲା ଆ଼ନେସି ।
33 “Yine atalarımıza, ‘Yalan yere ant içmeyeceksin, ama Rab'bin önünde içtiğin antları yerine getireceksin’ dendiğini duydunuz.
୩୩ଅ଼ଡ଼େ ମୀରୁ ୱେଞ୍ଜାମାଞ୍ଜେରି, ତଲିକା଼ଲାତି ଲ଼କୁଣି ୱେସ୍‌ପି ଆ଼ହିମାଚେ, ମୀରୁ ମିଚି ପାର୍‌ମାଣା କିଆଦୁ, ସାମା ପାର୍‌ମାଣା କିହାମାନାଣି ଡିକ୍‌ଆନି, ମାହାପୂରୁ ନ଼କିତା ପୂରା କିଦୁ ।
34 Oysa ben size diyorum ki, hiç ant içmeyin: Ne gök üzerine, çünkü orası Tanrı'nın tahtıdır; ne yer üzerine, çünkü orası O'nun ayak taburesidir; ne de Yeruşalim üzerine, çünkü orası Büyük Kral'ın kentidir.
୩୪ସାମା ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ ପାର୍‌ମାଣା କିୱୁଏ କିଆଦୁ; ପାର୍‌ମାଣା କିନି ବେ଼ଲା ଲାକପୂରୁତି ଦ଼ରୁତଲେ ପାର୍‌ମାଣା କିଆଦୁ, ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ଏ଼ଦି ମାହାପୂରୁତି ସିଂଗାସାଣି;
୩୫ଅ଼ଡ଼େ ଦାର୍‌ତିତି ଦ଼ରୁତଲେ ପାର୍‌ମାଣା କିଆଦୁ, ଏ଼ନାଆଁତାକି ଇଚିହିଁ ଏ଼ଦି ମାହାପୂରୁତି କଡାୟାଁ ଇଟିନି ଟା଼ୟୁ; ଜିରୁସାଲମ ଦ଼ରୁତଲେ ପାର୍‌ମାଣା କିଆଦୁ, ଏ଼ଦି ଆ଼ହିମାନେ କାଜା ରାଜାତି ଗା଼ଡ଼ା;
36 Başınızın üzerine de ant içmeyin. Çünkü saçınızın tek telini ak ya da kara edemezsiniz.
୩୬ଇଞ୍ଜାଁ ମୀ ତା଼ର୍ୟୁଁତି ପାର୍‌ମାଣା କିଆଦୁ, ଇଚିହିଁ ମୀ ତା଼ର୍ୟୁଁତି ର଼ ବା଼ଣା କା଼ଡ଼ିୟା ଆ଼ଆତିଁ ଦବ୍‌ଲା କିହାଲିତାକି ମୀ ବା଼ଡ଼୍‌ୟୁ ହିଲେଏ,
37 ‘Evet’iniz evet, ‘hayır’ınız hayır olsun. Bundan fazlası Şeytan'dandır.”
୩୭ସାମା ମୀଦି ହାଅ ଇନି କାତା ହାଅ ଆ଼ପେ, ଇଞ୍ଜାଁ ଆ଼ଏ ଇନି କାତା ଆ଼ଏ ଆ଼ପେ; ଈଦାଆଁ ପିସ୍‌ପେ ଏ଼ନାଆଁ ଇଚାଣି ଆଗାଡ଼ା କାଲ୍‌ହିହିଁ ଏ଼ଦି ଲାଗେଏ ତା଼ଣାଟି ୱା଼ନେ ।
38 “‘Göze göz, dişe diş’ dendiğini duydunuz.
୩୮ମୀରୁ ଈ କାତା ୱେଞ୍ଜାମାଞ୍ଜେରି, ରା଼ସ୍‌କି ଆ଼ହାମାନେ, କାନୁତି ବାଦୁଲି କାନୁ, ପାଲୁତି ବାଦୁଲି ପାଲୁ ।
39 Ama ben size diyorum ki, kötüye karşı direnmeyin. Sağ yanağınıza bir tokat atana öbür yanağınızı da çevirin.
୩୯ସାମା ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ, ମିଙ୍ଗେ ଲାଗେଏ କିୟାନାଣାଇଁ ବାଦୁଲି ଅ଼ଆଦୁ, ସାମା ଆମ୍ବାଆସି ନୀ ଟିଃନି ଗେଏଲାତା ସା଼ପ୍‌ଡ଼ା ୱେ଼ତାନେସି, ଏ଼ୱାଣାକି ଅ଼ର ଗେଏଲା ଜିକେଏ ତ଼ହ୍‌ଦୁ ।
40 Size karşı davacı olup mintanınızı almak isteyene abanızı da verin.
୪୦ଇଞ୍ଜାଁ ଆମ୍ବାଆସି ନୀହାଁୟି ପାଙ୍ଗାତା ମୀ ସକା ଅ଼ହାଲି ମ଼ନ କିତିହିଁ ଏ଼ୱାଣାକି ମୀ ହିମ୍ବରି ଜିକେଏ ହୀଦୁ ।
41 Sizi bin adım yol yürümeye zorlayanla iki bin adım yürüyün.
୪୧ଆମିନି ଦେ଼ସା ସା଼ଲୱି କିନାସି ମିଙ୍ଗେ ବ଼ଜୁ ଡେ଼କାନା ତାନିତଲେ ର଼ କିଲମିଟର ହାଜାଲିତାକି ଏଲେଇଞ୍ଜାନେସି, ଏ଼ୱାଣିତଲେ ରୀ କିଲମିଟର ହାଜୁ ।
42 Sizden bir şey dileyene verin, sizden ödünç isteyeni geri çevirmeyin.”
୪୨ଆମ୍ବାଆସି ମିଙ୍ଗେ ରୀସ୍ତାନେସି, ଏ଼ୱାଣାକି ହୀଦୁ, ଅ଼ଡ଼େ ଆମ୍ବାଆସି ମୀ ତା଼ଣାଟି ରୀଣା ଅ଼ହାଲି ମ଼ନ କିନେସି ଏ଼ୱାଣାଇଁ ଆ଼ଏ ଇନାଆଦୁ ।
43 “‘Komşunu seveceksin, düşmanından nefret edeceksin’ dendiğini duydunuz.
୪୩ମୀରୁ ୱେଞ୍ଜାମାଞ୍ଜେରି, ରା଼ସ୍‌କି ଆ଼ହାମାନେ, ମୀ ପା଼ଡ଼ିତାଣାଇଁ ଜୀୱୁନ଼ଦୁ ଇଞ୍ଜାଁ ସାତ୍ରୁୟାଁଣି ଅ଼ପାଆଦୁ ।
44 Ama ben size diyorum ki, düşmanlarınızı sevin, size zulmedenler için dua edin.
୪୪ସାମା ନା଼ନୁ ମିଙ୍ଗେ ୱେସିମାଞ୍ଜାଇଁ, ମୀ ସାତ୍ରୁୟାଁଇଁ ଜୀୱୁନ଼ଦୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ଆମ୍ବାଆରି ମିଙ୍ଗେ ନିନ୍ଦା କିୟାନେରି, ଏ଼ୱାରି ତାକି ପ୍ରା଼ତାନା କିଦୁ ।
45 Öyle ki, göklerdeki Babanız'ın oğulları olasınız. Çünkü O, güneşini hem kötülerin hem iyilerin üzerine doğdurur; yağmurunu hem doğruların hem eğrilerin üzerine yağdırır.
୪୫ଏ଼ନିକିଁ ମୀରୁ ମୀ ଲାକପୂରୁ ଆ଼ବାତି ମୀର୍‌କା ଆ଼ଦେରି; ସାମା ମାହାପୂରୁ ନେହାଁରି ଅ଼ଡ଼େ ଲାଗେଏ ପ଼ଲେଏତି ବାରେ ଲ଼କୁତାକି ୱେ଼ଡ଼ା ଉଜେଡ଼ି ହୀନାସି ଅ଼ଡ଼େ ଦାର୍ମୁଗାଟାରି ଅ଼ଡ଼େ ଦାର୍ମୁ ହିଲାଆ ଗାଟାରାକି ଜିକେଏ ପିୟୁ ହୀନେସି ।
46 Eğer yalnız sizi sevenleri severseniz, ne ödülünüz olur? Vergi görevlileri de öyle yapmıyor mu?
୪୬ଇଞ୍ଜାଁ ଆମ୍ବାଆରି ମିଙ୍ଗେ ଜୀୱୁ ନ଼ୟାଁନେରି ଏ଼ ଲ଼କୁଇଁଦେଁ ଜୀୱୁ ନ଼ତିହିଁ ଏ଼ନାୟି ମେ଼ଡ଼ାଆୟାନେ? ସିସ୍ତୁ ରୀହ୍‌ନାରି ଜିକେଏ ଏ଼ଦାଆଁ କିଅରିକି?
47 Yalnız kardeşlerinize selam verirseniz, fazladan ne yapmış olursunuz? Putperestler de öyle yapmıyor mu?
୪୭ଅ଼ଡ଼େ ମୀରୁ ମୀ ତାୟିୟାଁଇଁ ଜହରା କିଦେରି, ଏମ୍ବାଟିଏ ଅ଼ଡ଼େ ଏ଼ନି କାମା କିଦେରି? ଜୀହୁଦିଆ଼ଆତାରି ଜିକେଏ ଏ଼ଦାଆଁ କିଅରିକି?
48 Bu nedenle, göksel Babanız yetkin olduğu gibi, siz de yetkin olun.”
୪୮ଏ଼ଦାଆଁତାକି ମୀ ଲାକପୂରୁତି ଆ଼ବା ଏ଼ନିକିଁ ବାରେକିହାଁ ନେହାଁସି ମୀରୁ ଜିକେଏ ଏଲେକିଁ ନେହିଁ ଆ଼ଦୁ ।

< Matta 5 >