تكوين 37

وَسَكَنَ يَعْقُوبُ فِي أَرْضِ غُرْبَةِ أَبِيهِ، فِي أَرْضِ كَنْعَانَ. ١ 1
וַ יֵּשֶׁב יַעֲקֹב בְּ אֶרֶץ מְגוּרֵי אָבִי ו בְּ אֶרֶץ כְּנָֽעַן ׃
هَذِهِ مَوَالِيدُ يَعْقُوبَ: يُوسُفُ إِذْ كَانَ ٱبْنَ سَبْعَ عَشَرَةَ سَنَةً، كَانَ يَرْعَى مَعَ إِخْوَتِهِ ٱلْغَنَمَ وَهُوَ غُلَامٌ عِنْدَ بَنِي بِلْهَةَ وَبَنِي زِلْفَةَ ٱمْرَأَتَيْ أَبِيهِ، وَأَتَى يُوسُفُ بِنَمِيمَتِهِمِ ٱلرَّدِيئَةِ إِلَى أَبِيهِمْ. ٢ 2
אֵלֶּה ׀ תֹּלְדוֹת יַעֲקֹב יוֹסֵף בֶּן ־ שְׁבַֽע ־ עֶשְׂרֵה שָׁנָה הָיָה רֹעֶה אֶת ־ אֶחָי ו בַּ צֹּאן וְ הוּא נַעַר אֶת ־ בְּנֵי בִלְהָה וְ אֶת ־ בְּנֵי זִלְפָּה נְשֵׁי אָבִי ו וַ יָּבֵא יוֹסֵף אֶת ־ דִּבָּתָ ם רָעָה אֶל ־ אֲבִי הֶֽם ׃
وَأَمَّا إِسْرَائِيلُ فَأَحَبَّ يُوسُفَ أَكْثَرَ مِنْ سَائِرِ بَنِيهِ لِأَنَّهُ ٱبْنُ شَيْخُوخَتِهِ، فَصَنَعَ لَهُ قَمِيصًا مُلَوَّنًا. ٣ 3
וְ יִשְׂרָאֵל אָהַב אֶת ־ יוֹסֵף מִ כָּל ־ בָּנָי ו כִּֽי ־ בֶן ־ זְקֻנִים הוּא ל וֹ וְ עָשָׂה ל וֹ כְּתֹנֶת פַּסִּֽים ׃
فَلَمَّا رَأَى إِخْوَتُهُ أَنَّ أَبَاهُمْ أَحَبَّهُ أَكْثَرَ مِنْ جَمِيعِ إِخْوَتِهِ أَبْغَضُوهُ، وَلَمْ يَسْتَطِيعُوا أَنْ يُكَلِّمُوهُ بِسَلَامٍ. ٤ 4
וַ יִּרְאוּ אֶחָי ו כִּֽי ־ אֹת וֹ אָהַב אֲבִי הֶם מִ כָּל ־ אֶחָי ו וַֽ יִּשְׂנְאוּ אֹת וֹ וְ לֹא יָכְלוּ דַּבְּר וֹ לְ שָׁלֹֽם ׃
وَحَلُمَ يُوسُفُ حُلْمًا وَأَخْبَرَ إِخْوَتَهُ، فَٱزْدَادُوا أَيْضًا بُغْضًا لَهُ. ٥ 5
וַ יַּחֲלֹם יוֹסֵף חֲלוֹם וַ יַּגֵּד לְ אֶחָי ו וַ יּוֹסִפוּ עוֹד שְׂנֹא אֹתֽ וֹ ׃
فَقَالَ لَهُمُ: «ٱسْمَعُوا هَذَا ٱلْحُلْمَ ٱلَّذِي حَلُمْتُ: ٦ 6
וַ יֹּאמֶר אֲלֵי הֶם שִׁמְעוּ ־ נָא הַ חֲלוֹם הַ זֶּה אֲשֶׁר חָלָֽמְתִּי ׃
فَهَا نَحْنُ حَازِمُونَ حُزَمًا فِي ٱلْحَقْلِ، وَإِذَا حُزْمَتِي قَامَتْ وَٱنْتَصَبَتْ، فَٱحْتَاطَتْ حُزَمُكُمْ وَسَجَدَتْ لِحُزْمَتِي». ٧ 7
וְ הִנֵּה אֲנַחְנוּ מְאַלְּמִים אֲלֻמִּים בְּ תוֹךְ הַ שָּׂדֶה וְ הִנֵּה קָמָה אֲלֻמָּתִ י וְ גַם ־ נִצָּבָה וְ הִנֵּה תְסֻבֶּינָה אֲלֻמֹּתֵי כֶם וַ תִּֽשְׁתַּחֲוֶיןָ לַ אֲלֻמָּתִֽ י ׃
فَقَالَ لَهُ إِخْوَتُهُ: «أَلَعَلَّكَ تَمْلِكُ عَلَيْنَا مُلْكًا أَمْ تَتَسَلَّطُ عَلَيْنَا تَسَلُّطًا؟» وَٱزْدَادُوا أَيْضًا بُغْضًا لَهُ مِنْ أَجْلِ أَحْلَامِهِ وَمِنْ أَجْلِ كَلَامِهِ. ٨ 8
וַ יֹּאמְרוּ ל וֹ אֶחָי ו הֲ מָלֹךְ תִּמְלֹךְ עָלֵי נוּ אִם ־ מָשׁוֹל תִּמְשֹׁל בָּ נוּ וַ יּוֹסִפוּ עוֹד שְׂנֹא אֹת וֹ עַל ־ חֲלֹמֹתָי ו וְ עַל ־ דְּבָרָֽי ו ׃
ثُمَّ حَلُمَ أَيْضًا حُلْمًا آخَرَ وَقَصَّهُ عَلَى إِخْوَتِهِ، فَقَالَ: «إِنِّي قَدْ حَلُمْتُ حُلْمًا أَيْضًا، وَإِذَا ٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ وَأَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا سَاجِدَةٌ لِي». ٩ 9
וַ יַּחֲלֹם עוֹד חֲלוֹם אַחֵר וַ יְסַפֵּר אֹת וֹ לְ אֶחָי ו וַ יֹּאמֶר הִנֵּה חָלַמְתִּֽי חֲלוֹם עוֹד וְ הִנֵּה הַ שֶּׁמֶשׁ וְ הַ יָּרֵחַ וְ אַחַד עָשָׂר כּֽוֹכָבִים מִֽשְׁתַּחֲוִים לִֽ י ׃
وَقَصَّهُ عَلَى أَبِيهِ وَعَلَى إِخْوَتِهِ، فَٱنْتَهَرَهُ أَبُوهُ وَقَالَ لَهُ: «مَا هَذَا ٱلْحُلْمُ ٱلَّذِي حَلُمْتَ؟ هَلْ نَأْتِي أَنَا وَأُمُّكَ وَإِخْوَتُكَ لِنَسْجُدَ لَكَ إِلَى ٱلْأَرْضِ؟» ١٠ 10
וַ יְסַפֵּר אֶל ־ אָבִי ו וְ אֶל ־ אֶחָי ו וַ יִּגְעַר ־ בּ וֹ אָבִי ו וַ יֹּאמֶר ל וֹ מָה הַ חֲלוֹם הַ זֶּה אֲשֶׁר חָלָמְתָּ הֲ בוֹא נָבוֹא אֲנִי וְ אִמְּ ךָ וְ אַחֶי ךָ לְ הִשְׁתַּחֲוֺת לְ ךָ אָֽרְצָ ה ׃
فَحَسَدَهُ إِخْوَتُهُ، وَأَمَّا أَبُوهُ فَحَفِظَ ٱلْأَمْرَ. ١١ 11
וַ יְקַנְאוּ ־ ב וֹ אֶחָי ו וְ אָבִי ו שָׁמַר אֶת ־ הַ דָּבָֽר ׃
وَمَضَى إِخْوَتُهُ لِيَرْعَوْا غَنَمَ أَبِيهِمْ عِنْدَ شَكِيمَ. ١٢ 12
וַ יֵּלְכוּ אֶחָי ו לִ רְעוֹת אֶת ־ צֹאן אֲבִי הֶם בִּ שְׁכֶֽם ׃
فَقَالَ إِسْرَائِيلُ لِيُوسُفَ: «أَلَيْسَ إِخْوَتُكَ يَرْعَوْنَ عِنْدَ شَكِيمَ؟ تَعَالَ فَأُرْسِلَكَ إِلَيْهِمْ». فَقَالَ لَهُ: «هَأَنَذَا». ١٣ 13
וַ יֹּאמֶר יִשְׂרָאֵל אֶל ־ יוֹסֵף הֲ לוֹא אַחֶי ךָ רֹעִים בִּ שְׁכֶם לְכָ ה וְ אֶשְׁלָחֲ ךָ אֲלֵי הֶם וַ יֹּאמֶר ל וֹ הִנֵּֽ נִי ׃
فَقَالَ لَهُ: «ٱذْهَبِ ٱنْظُرْ سَلَامَةَ إِخْوَتِكَ وَسَلَامَةَ ٱلْغَنَمِ وَرُدَّ لِي خَبَرًا». فَأَرْسَلَهُ مِنْ وَطَاءِ حَبْرُونَ فَأَتَى إِلَى شَكِيمَ. ١٤ 14
וַ יֹּאמֶר ל וֹ לֶךְ ־ נָא רְאֵה אֶת ־ שְׁלוֹם אַחֶי ךָ וְ אֶת ־ שְׁלוֹם הַ צֹּאן וַ הֲשִׁבֵ נִי דָּבָר וַ יִּשְׁלָחֵ הוּ מֵ עֵמֶק חֶבְרוֹן וַ יָּבֹא שְׁכֶֽמָ ה ׃
فَوَجَدَهُ رَجُلٌ وَإِذَا هُوَ ضَالٌّ فِي ٱلْحَقْلِ. فَسَأَلَهُ ٱلرَّجُلُ قَائِلًا: «مَاذَا تَطْلُبُ؟» ١٥ 15
וַ יִּמְצָאֵ הוּ אִישׁ וְ הִנֵּה תֹעֶה בַּ שָּׂדֶה וַ יִּשְׁאָלֵ הוּ הָ אִישׁ לֵ אמֹר מַה ־ תְּבַקֵּֽשׁ ׃
فَقَالَ: «أَنَا طَالِبٌ إِخْوَتِي. أَخْبِرْنِي «أَيْنَ يَرْعَوْنَ؟». ١٦ 16
וַ יֹּאמֶר אֶת ־ אַחַ י אָנֹכִי מְבַקֵּשׁ הַגִּֽידָ ה ־ נָּא לִ י אֵיפֹה הֵם רֹעִֽים ׃
فَقَالَ ٱلرَّجُلُ: «قَدِ ٱرْتَحَلُوا مِنْ هُنَا، لِأَنِّي سَمِعْتُهُمْ يَقُولُونَ: لِنَذْهَبْ إِلَى دُوثَانَ». فَذَهَبَ يُوسُفُ وَرَاءَ إِخْوَتِهِ فَوَجَدَهُمْ فِي دُوثَانَ. ١٧ 17
וַ יֹּאמֶר הָ אִישׁ נָסְעוּ מִ זֶּה כִּי שָׁמַעְתִּי אֹֽמְרִים נֵלְכָה דֹּתָיְנָ ה וַ יֵּלֶךְ יוֹסֵף אַחַר אֶחָי ו וַ יִּמְצָאֵ ם בְּ דֹתָֽן ׃
فَلَمَّا أَبْصَرُوهُ مِنْ بَعِيدٍ، قَبْلَمَا ٱقْتَرَبَ إِلَيْهِمِ، ٱحْتَالُوا لَهُ لِيُمِيتُوهُ. ١٨ 18
וַ יִּרְאוּ אֹת וֹ מֵ רָחֹק וּ בְ טֶרֶם יִקְרַב אֲלֵי הֶם וַ יִּֽתְנַכְּלוּ אֹת וֹ לַ הֲמִיתֽ וֹ ׃
فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ: «هُوَذَا هَذَا صَاحِبُ ٱلْأَحْلَامِ قَادِمٌ. ١٩ 19
וַ יֹּאמְרוּ אִישׁ אֶל ־ אָחִי ו הִנֵּה בַּעַל הַ חֲלֹמוֹת הַלָּזֶה בָּֽא ׃
فَٱلْآنَ هَلُمَّ نَقْتُلْهُ وَنَطْرَحْهُ فِي إِحْدَى ٱلْآبَارِ وَنَقُولُ: وَحْشٌ رَدِيءٌ أَكَلَهُ. فَنَرَى مَاذَا تَكُونُ أَحْلَامُهُ». ٢٠ 20
וְ עַתָּה ׀ לְכוּ וְ נַֽהַרְגֵ הוּ וְ נַשְׁלִכֵ הוּ בְּ אַחַד הַ בֹּרוֹת וְ אָמַרְנוּ חַיָּה רָעָה אֲכָלָתְ הוּ וְ נִרְאֶה מַה ־ יִּהְיוּ חֲלֹמֹתָֽי ו ׃
فَسَمِعَ رَأُوبَيْنُ وَأَنْقَذَهُ مِنْ أَيْدِيهِمْ، وَقَالَ: «لَا نَقْتُلُهُ». ٢١ 21
וַ יִּשְׁמַע רְאוּבֵן וַ יַּצִּלֵ הוּ מִ יָּדָ ם וַ יֹּאמֶר לֹא נַכֶּ נּוּ נָֽפֶשׁ ׃
وَقَالَ لَهُمْ رَأُوبَيْنُ: «لَا تَسْفِكُوا دَمًا. اِطْرَحُوهُ فِي هَذِهِ ٱلْبِئْرِ ٱلَّتِي فِي ٱلْبَرِّيَّةِ وَلَا تَمُدُّوا إِلَيْهِ يَدًا». لِكَيْ يُنْقِذَهُ مِنْ أَيْدِيهِمْ لِيَرُدَّهُ إِلَى أَبِيهِ. ٢٢ 22
וַ יֹּאמֶר אֲלֵ הֶם ׀ רְאוּבֵן אַל ־ תִּשְׁפְּכוּ ־ דָם הַשְׁלִיכוּ אֹת וֹ אֶל ־ הַ בּוֹר הַ זֶּה אֲשֶׁר בַּ מִּדְבָּר וְ יָד אַל ־ תִּשְׁלְחוּ ־ ב וֹ לְמַעַן הַצִּיל אֹת וֹ מִ יָּדָ ם לַ הֲשִׁיב וֹ אֶל ־ אָבִֽי ו ׃
فَكَانَ لَمَّا جَاءَ يُوسُفُ إِلَى إِخْوَتِهِ أَنَّهُمْ خَلَعُوا عَنْ يُوسُفَ قَمِيصَهُ، ٱلْقَمِيصَ ٱلْمُلَوَّنَ ٱلَّذِي عَلَيْهِ، ٢٣ 23
וַֽ יְהִי כַּֽ אֲשֶׁר ־ בָּא יוֹסֵף אֶל ־ אֶחָי ו וַ יַּפְשִׁיטוּ אֶת ־ יוֹסֵף אֶת ־ כֻּתָּנְתּ וֹ אֶת ־ כְּתֹנֶת הַ פַּסִּים אֲשֶׁר עָלָֽי ו ׃
وَأَخَذُوهُ وَطَرَحُوهُ فِي ٱلْبِئْرِ. وَأَمَّا ٱلْبِئْرُ فَكَانَتْ فَارِغَةً لَيْسَ فِيهَا مَاءٌ. ٢٤ 24
וַ יִּקָּחֻ הוּ וַ יַּשְׁלִכוּ אֹת וֹ הַ בֹּרָ ה וְ הַ בּוֹר רֵק אֵין בּ וֹ מָֽיִם ׃
ثُمَّ جَلَسُوا لِيَأْكُلُوا طَعَامًا. فَرَفَعُوا عُيُونَهُمْ وَنَظَرُوا وَإِذَا قَافِلَةُ إِسْمَاعِيلِيِّينَ مُقْبِلَةٌ مِنْ جِلْعَادَ، وَجِمَالُهُمْ حَامِلَةٌ كَثِيرَاءَ وَبَلَسَانًا وَلَاذَنًا، ذَاهِبِينَ لِيَنْزِلُوا بِهَا إِلَى مِصْرَ. ٢٥ 25
וַ יֵּשְׁבוּ לֶֽ אֱכָל ־ לֶחֶם וַ יִּשְׂאוּ עֵֽינֵי הֶם וַ יִּרְאוּ וְ הִנֵּה אֹרְחַת יִשְׁמְעֵאלִים בָּאָה מִ גִּלְעָד וּ גְמַלֵּי הֶם נֹֽשְׂאִים נְכֹאת וּ צְרִי וָ לֹט הוֹלְכִים לְ הוֹרִיד מִצְרָֽיְמָ ה ׃
فَقَالَ يَهُوذَا لِإِخْوَتِهِ: «مَا ٱلْفَائِدَةُ أَنْ نَقْتُلَ أَخَانَا وَنُخْفِيَ دَمَهُ؟ ٢٦ 26
וַ יֹּאמֶר יְהוּדָה אֶל ־ אֶחָי ו מַה ־ בֶּצַע כִּי נַהֲרֹג אֶת ־ אָחִי נוּ וְ כִסִּינוּ אֶת ־ דָּמֽ וֹ ׃
تَعَالَوْا فَنَبِيعَهُ لِلْإِسْمَاعِيلِيِّينَ، وَلَا تَكُنْ أَيْدِينَا عَلَيْهِ لِأَنَّهُ أَخُونَا وَلَحْمُنَا». فَسَمِعَ لَهُ إِخْوَتُهُ. ٢٧ 27
לְכוּ וְ נִמְכְּרֶ נּוּ לַ יִּשְׁמְעֵאלִים וְ יָדֵ נוּ אַל ־ תְּהִי ־ ב וֹ כִּֽי ־ אָחִי נוּ בְשָׂרֵ נוּ הוּא וַֽ יִּשְׁמְעוּ אֶחָֽי ו ׃
وَٱجْتَازَ رِجَالٌ مِدْيَانِيُّونَ تُجَّارٌ، فَسَحَبُوا يُوسُفَ وَأَصْعَدُوهُ مِنَ ٱلْبِئْرِ، وَبَاعُوا يُوسُفَ لِلْإِسْمَاعِيلِيِّينَ بِعِشْرِينَ مِنَ ٱلْفِضَّةِ. فَأَتَوْا بِيُوسُفَ إِلَى مِصْرَ. ٢٨ 28
וַ יַּֽעַבְרוּ אֲנָשִׁים מִדְיָנִים סֹֽחֲרִים וַֽ יִּמְשְׁכוּ וַ יַּֽעֲלוּ אֶת ־ יוֹסֵף מִן ־ הַ בּוֹר וַ יִּמְכְּרוּ אֶת ־ יוֹסֵף לַ יִּשְׁמְעֵאלִים בְּ עֶשְׂרִים כָּסֶף וַ יָּבִיאוּ אֶת ־ יוֹסֵף מִצְרָֽיְמָ ה ׃
وَرَجَعَ رَأُوبَيْنُ إِلَى ٱلْبِئْرِ، وَإِذَا يُوسُفُ لَيْسَ فِي ٱلْبِئْرِ، فَمَزَّقَ ثِيَابَهُ. ٢٩ 29
וַ יָּשָׁב רְאוּבֵן אֶל ־ הַ בּוֹר וְ הִנֵּה אֵין ־ יוֹסֵף בַּ בּוֹר וַ יִּקְרַע אֶת ־ בְּגָדָֽי ו ׃
ثُمَّ رَجَعَ إِلَى إِخْوَتِهِ وَقَالَ: «ٱلْوَلَدُ لَيْسَ مَوْجُودًا، وَأَنَا إِلَى أَيْنَ أَذْهَبُ؟». ٣٠ 30
וַ יָּשָׁב אֶל ־ אֶחָי ו וַ יֹּאמַר הַ יֶּלֶד אֵינֶ נּוּ וַ אֲנִי אָנָה אֲנִי ־ בָֽא ׃
فَأَخَذُوا قَمِيصَ يُوسُفَ وَذَبَحُوا تَيْسًا مِنَ ٱلْمِعْزَى وَغَمَسُوا ٱلْقَمِيصَ فِي ٱلدَّمِ. ٣١ 31
וַ יִּקְחוּ אֶת ־ כְּתֹנֶת יוֹסֵף וַֽ יִּשְׁחֲטוּ שְׂעִיר עִזִּים וַ יִּטְבְּלוּ אֶת ־ הַ כֻּתֹּנֶת בַּ דָּֽם ׃
وَأَرْسَلُوا ٱلْقَمِيصَ ٱلْمُلَوَّنَ وَأَحْضَرُوهُ إِلَى أَبِيهِمْ وَقَالُوا: «وَجَدْنَا هَذَا. حَقِّقْ أَقَمِيصُ ٱبْنِكَ هُوَ أَمْ لَا؟». ٣٢ 32
וַֽ יְשַׁלְּחוּ אֶת ־ כְּתֹנֶת הַ פַּסִּים וַ יָּבִיאוּ אֶל ־ אֲבִי הֶם וַ יֹּאמְרוּ זֹאת מָצָאנוּ הַכֶּר ־ נָא הַ כְּתֹנֶת בִּנְ ךָ הִוא אִם ־ לֹֽא ׃
فَتَحَقَّقَهُ وَقَالَ: «قَمِيصُ ٱبْنِي! وَحْشٌ رَدِيءٌ أَكَلَهُ، ٱفْتُرِسَ يُوسُفُ ٱفْتِرَاسًا». ٣٣ 33
וַ יַּכִּירָ הּ וַ יֹּאמֶר כְּתֹנֶת בְּנִ י חַיָּה רָעָה אֲכָלָתְ הוּ טָרֹף טֹרַף יוֹסֵֽף ׃
فَمَزَّقَ يَعْقُوبُ ثِيَابَهُ، وَوَضَعَ مِسْحًا عَلَى حَقَوَيْهِ، وَنَاحَ عَلَى ٱبْنِهِ أَيَّامًا كَثِيرَةً. ٣٤ 34
וַ יִּקְרַע יַעֲקֹב שִׂמְלֹתָי ו וַ יָּשֶׂם שַׂק בְּ מָתְנָי ו וַ יִּתְאַבֵּל עַל ־ בְּנ וֹ יָמִים רַבִּֽים ׃
فَقَامَ جَمِيعُ بَنِيهِ وَجَمِيعُ بَنَاتِهِ لِيُعَزُّوهُ، فَأَبَى أَنْ يَتَعَزَّى وَقَالَ: «إِنِّي أَنْزِلُ إِلَى ٱبْنِي نَائِحًا إِلَى ٱلْهَاوِيَةِ». وَبَكَى عَلَيْهِ أَبُوهُ. (Sheol h7585) ٣٥ 35
וַ יָּקֻמוּ כָל ־ בָּנָי ו וְ כָל ־ בְּנֹתָי ו לְ נַחֲמ וֹ וַ יְמָאֵן לְ הִתְנַחֵם וַ יֹּאמֶר כִּֽי ־ אֵרֵד אֶל ־ בְּנִ י אָבֵל שְׁאֹלָ ה וַ יֵּבְךְּ אֹת וֹ אָבִֽי ו ׃ (Sheol h7585)
وَأَمَّا ٱلْمِدْيَانِيُّونَ فَبَاعُوهُ فِي مِصْرَ لِفُوطِيفَارَ خَصِيِّ فِرْعَوْنَ، رَئِيسِ ٱلشُّرَطِ. ٣٦ 36
וְ הַ מְּדָנִים מָכְרוּ אֹת וֹ אֶל ־ מִצְרָיִם לְ פֽוֹטִיפַר סְרִיס פַּרְעֹה שַׂר הַ טַּבָּחִֽים ׃ פ